cinci_hoca

B ile başlayan isimler

--------------------------------------------------------------------------------

BABA: (Tür.) Er. 1. Kendi dölünden çocuğu olan erkek. 2. Birinci
dereceden erkek akraba. 3. Koruyucu, velinimet. 4. Saygı ifadesi olarak
yaşlılara verilen unvan. 5. Ecdad, Ata. 6. Tekke büyüğü. 7. Zencilerde görülen
saraya benzer bir hastalık. Baba Oruç: Oruç Reis. Türk denizcisi
Barbaros Hayrettin Paşa'nın lakabı.
BABÜR: (Tür.) Er. 1. Böbürlenme. 2. Hükümdar. Babürşah.
Zahirenin Muhammed (14831530). Hindistan'daki TürkHint İmparatorluğu'nu
kuran kişi.
BADE: (Fars.) Ka. Şarap, içki. İsim olarak kullanılmaz.
BADEM: (Fars.) Ka. 1. Gülgillerden ülkemizin her bölgesinde yetişen ağaç.
2. Bu ağacın yaş ve kuru yenen meyvesi.
BADİ: (Fars.) Er. 1. Rüzgara veya havaya ait. 2. Geçici. Badi Ahmed
(18391908). Türk yazar ve şair.
BADİYE: (Ar.) Ka. Çöl, kır.
BAĞATUR: (Tür.) Er. Cesur yiğit.
BAĞDAGÜL: (Tür.) Ka. Değeri ölçülemeyen gül.
BAĞDAŞ: (Tür.) Er. Yakın arkadaş, dost.
BAĞDAT: (Ar.) Ka. İrak'ın başkenti olan tarihsel kent. Bağdat
Hatun: (XIV. yy.) Emir Çoban'ın güzelliğiyle ünlü kızı. İlhanlılar
devletinin son hükümdarı Ebû Said Bahadır Han ile evlenmiştir. Bahadır Han'ın
ölümünden sorumlu tutularak Arpa Han tarafından öldürüldü.
BAĞIŞ: (Tür.) 1. Bağışlanan şey, ihsan. 2. Sıçrayış, atlama. Erkek
ve kadın adı olarak kullanılır. ••i!*il~ *•
BAĞIŞCAN: (Tür.) Er. (bkz. Ba
BAĞIŞHAN: (Tür.) Er. (bkz. BağıŞ).
BAĞLAM: (Tür.) 1. Cinsleri ayrı ya da birbirlerine yakın olan şeylerin
bir arada bağlanmışı, demet, deste. 2. Bir koşuttaki dörtlüklerin herbiri. 3.
Herhangi bir olayda, olaylar durumlar ilişkiler örgüsü ya da bağlantısı. 4.
Dilbilgisinde, önce veya sonra gelen kelimeyi etkileyen belirleyen birim ya da
birimler bütünü. Erkek veya kadın adı olarak kullanılır.
BAHA: (Ar.) Er. 1. Güzellik, zariflik. 2. Parıltı. 3. Alışma, dadanma.
Bahailik mezhebinin kurucusu.
BAHADDİN: (Ar.) Er. Dinin güzelligi. Dinin değerlisi. Türk
dil kuralı açısından "d/t" olarak kullanılır.
BAHADIR: (Fars.) Er. Cesur, yiğit, bağatur. Timur soyundan
Hindistan'da hükümdarlık yapmış Türk lider.
BAHADIRHAN: (Tür.) Er. (bkz. Bahadır).
BAHAEDDİN: (Ar.) Er. (bkz. Bahaddin). Bahaeddin Ahmed Efendi
(Bursa 17411794): Osmanlı dönemi tarihçilerinden. Müderrislik ve kadılık yaptı.
BAHAMRA: (Ar.) İrak'ta bir yer. Erkek ve kadın adı olarak
kullanılır.
BAHAR: (Fars.) Ka. 1. Kışla yaz arasındaki mevsim. 22 Mart'la Haziran
arası, ilkyaz. 2. Güzellik, güzel. 3. Sığır gözü, papatya, sığır papatyası, san
papatya. 4. Put, çelipa, sanem. 5. Atılmış pamuk. 6. Ölçek. 7. Karanfil, tarçın,
karabiber gibi kokulu şey.
BAHAULLAH: (Ar.)Er. Allah katında değer ve kıymet sahibi.
BAHİR: (Ar.) Er. 1. Deniz, derya. 2. Yalancı, ahmak, alık. 3. Ekin
sulayıcı, sulayan. 4. Belli, besbelli, açık, apaçık. 5. Işıklı, parlak, güzel.
Bahir (Abdurrahman) İst. 16881746). Osmanlı dönemi kadılarından. Şair,
bestekar.
BAHİRA: (Ar.) Ka. 1. Kulağı yarık dişi deve veya koyun. Hayvan yavru
doğurduğunda veya 5 yavru dişi olduğu zaman hayvanın kulağı kesilerek
belirtilirdi. Kur'anı Kerim, bu adetleri kaldırmıştır.
BAHİRE: (Ar.) Ka. 1. Işıklı, parlak, güzel. 2. Dikenli ağaç. 3. Açık,
apaçık. 4. Çok koşan cins deve. 5. Vapur.
BAHİSE: (Ar.) Ka. Söz eden, bahseden.
BAHİT: (Ar.) Er. Bahtı açık şanslı.
BAHİYE: (Ar.) Ka. Şehvetli kadın. İsim olarak kullanılmaması
uygundur.
BAHRA: (Ar.) Er. Timur devletinin güney sınırını koruyan eski bir
sınır kalesi.
BAHRİ: (Ar.) Er. 1. Denize ait denize mensup, denizle ilgili. 2. Denizci,
levent. 3. Tüyünden kürk olan, patkada denilen, gagası kaşığa benzer bir çeşit
deniz ördeği.
BAHRİYE: (Ar.) Ka. 1. Donanmaya ait (bkz. Bahri). 2. Libya çölünde
vahalar grubu, Bahriye, Mısır'ın büyük vahalar grubunun en kuzeyinde olan aşın
verimli vahalardır. 3. Gönlü geniş, cömert vaha gibi verimli.
BAHTEVER: (Tür.) Er. Şah Avrangzeb'in gözde kadınlanndan biri.
BAHTI: (Ar.) Er. 1. Bahtla, kaderle ilgili. 2..Kimi Divan şairlerinin ortak
mahlası.
BAHTINUR: (Ar.) Ka. Talihli, şanslı, yazgısı parlak.
BAHTİSER: (a.f.i.) Ka. Talihli, şanslı, iyi yazgılı. İşleri
başından beri iyi giden.
BAHTİŞEN: (a.f.i.) Ka. Talihi, kaderi, kısmeti şen. (bkz. İkbal).
BAHTİYAR: (a.f.i.). 1. Bahtlı, talihli. 2. Mesud, mutlu. Bahtiyar (Ebû
Mansur) (942978). Büveyhilerin hülcümdadanndan biri. Erkek ve kadın
adToIarak kullanılır.
BAKANAY: (Tür.). Gökyüzünde duran ay, açık seçik. Erkek ve
kadın adı olarak kullanılır.
BAKIR: (Fars.) Er.. 1. inceleyen, tetkik edip açıklayan. 2. Arslan. 3. Hz.
Hüseyin'in Zeyne'lAbidin'den torununun adı.
BAKİ: (Ar.) Er. 1. Allah'ın isimlerindendir. Genellikle "abd" takısı
alarak kullanılır, (bkz. Abdülbaki). Kalıcı, sürekli, devamlı. Varlığının sonu

olmayan. Ölümsüz. 2. Artan, kalan, geriye kalan. 3. Korunmuş.
Baki: Ünlü Türk şairlerinden olup asıl adı Abdülbaki Mahmud'dur.
BAKİNAZ: (Fars.) Ka. Sürekli nazlanan, çok nazlı.
BAKİYE: (Ar.) Ka. Ağlayan kadın. Hüzünlü kadın.
BAKYAZI: (Tür.). Sevüen bir olaydan sonra verilen ziyafet.
Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.
BALA: (Tür.) Er. 1. Çocuk yavru. 2. Yüksek, yüce, yukarı, (bkz. Ali). 3.
Azat 4. Yedek ati.
BALABAN: (Tür.) Er. 1. Çocuk bekçisi. 2. Gürbüz canlı, cüsseli, insan
veya hayvan. Balaban: Gıyasu'dDin Uluğ Hanın IV. yy. başlarında Aybek
tarafından lltutmuş'dan sonraki en büyük hükümdar.
BALAHATUN: (Tür.) Ka. Üstün, asil kanlı. Değerli soy mensubu.
Balahatun: Şeyh Edebali'nin kızı ve Osman beyin kansı.
BALAMAN: (Tür.) Er. (bkz. Balaban).
BALAMİR: (Tür.) Er. Eski bir Türk kağanı. (IV. yy.) Alanları ve
Ostrogotlan yenerek baüya sürdü.
BALATEKİN: (Tür.) Er. (bkz. Balaban).
BALCAN: (Tür.) Er. (bkz. Baldan).
BALDAN: (Tür.) Ka. Bal gibi tadı, şirin, hoş.
BALDEMİR: (Tür.) Er. Güçlü, kuvvetli, şirin.
BALER: (Tür.) Er. Tatlı dilli, cana yakın kimse.
BALCIN: (Tür.) Ka. 1. Bal'a doymuş. 2. Çok tatlı, bal gibi.
BALKAN: (Tür.) Ka. Hazar denizi sahilinde Anuderyanın eski
yatağının denize vardığı yerde bir dağ silsilesi.
BALIM: (Tür.). 1. Kardeş. 2. Çok sevgili, samimi arkadaş. Erkek ve
kadın adı olarak kullanılır.
BALIN: (Tür.) Ka. (bkz. Balım)BALİ: (Ar.) Er. Eski, koca, köhne.
BALİBEY: (a.t.i.) Er. Osmanlı beylerinden. Bosna beyi olarak
Kanuni'nin Belgrad Seferine katildi. Mohaç savaşında (1526) düşmanı iki yandan
çevirerek zaferin kazanılmasında büyük payı oldu.
BALİSOY: (a.t.i.) Er. Eski, köklü soydan gelen.
BALK: (Tür.) Er. Şimşek.
BALKAN: (Tür.) Er. 1. Sarp ve ormanlık sıradağları. 2. Avrupa'nın
güneydoğu bölgesine verilen isim. Bulgaristan, Yunanistan, Yugoslavya,
Arnavutluk ve Romanya'yı içerir.
BALKAR: (Tür.) Er. 1. Kuzey Kafkasya'da yaşayan bir Türk boyu. Kıpçaklann
bir kolu. 2. Bu boya mensup kişi.
BALKI: (Tür.). 1. Parıltı, ışık. 2. Güzel parlak, süslü. 3. Şimşek.
Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.
BALKIR: (Tür.) Er. Parıltı, ışık, şimşek. Balkır Rıza: (Öl.
1945). Türk Karagöz oyunu ustası.
BALKIZ: (Tür.) Ka. Şirin, tatlı, hoş. Belkıs adının örfte
söylenişi.
BALKOÇ: (Tür.) Er. (bkz. Balkı). BALSAN: (Tür.) Er. (bkz.
Balım).
BANGU: (Tür.) Er. 1. Haykırış, bağırış. 2. Gökgürültüsü, yankı. : '
BANU: (Fars.) Ka. 1. Kadın hatun, hanım. 2. Kraliçe, prenses. 3. Gelin.
4. Şarap ve gül suyu gibi şeylerin şişesi. 5. Yusuf ve Zeliha öyküsünün kadın
kahramanı. Banu Hanım (Cevheriye Banu). Türk halk şairi. (18641914
Çankırı). Kadiri tarikatı bağlılarından.
BANUGÜL: (Fars.) Ka. (bkz. Banu).
BANUHAN: (Fars.) Ka. (bkz. Banu).
BARAK: (Tür.) Er. Oğuzların Bayat boyuna mensup bir oymak.
Gaziantep, Kilis ve Nizip çevresinde yaşarlar. Barak Han: Çağatay
hükümdarı (12661271).
BARAN: (Fars.) Ka. 1. Yağmur. Mevsimi Baran, yağmur mevsimi.
BARANSEL: (f.t.i.) Er. (bkz. Baran).
BARAY: (Tür.) Er. Ezeli, öncesi olmayan, öncesiz.
BARBAROS: (İtal.) Er. Kırmızı saO kal. BabaOruç. Türk denizci kaptanV
derya. Oruç Gazi'nin italyanlarda meşhur olan ismi. Kanuni döneminde


yaşayan ünlü denizci. Barbaros Hayrettin olarak bilinmekte.
BARCİN: (Tür.) Ka. Bir tür ipekli kumaş.
BARIK: (Tür.) Er. 1. Sivri tepeler arasındaki uçurum, yüksek
kayalıklardaki çatlaklıklar. 2. Yeşillik, çayırlık yer.
BARIKHAN: (Tür.) Er. (bkz. Bank). .. .' .;, ....i • ..; :•,:
BARIM: (Tür.) Er. Varlık, servet, zenginlik.
BARIN: (Tür.) Er. 1. Bütün, hep. 2. Güç kuvvet. 3. Göğüs. 4. Moğol
devrinde Orta Asya'da büyük beyliklerden biri.
BARIŞ: (Tür.) Er. 1. Savaşsızlık durumu. 2. Savaştan sonra silah bırakma,
uzlaşma sulh. 3. Dirlik, düzenlik.
BARIŞCAN: (Tür.) Er. (bkz. Barış).
BARİK: (Ar.) Er. 1. Parıldayan. 2. Nazik, dakik, ince. Fikri Bank.
İnce düşünce.
BARİKA: (Ar.) Ka. Şimşek, yıldırım parıltısı.
BARKAN: (Tür.). 1. Çöllerde rüzgarın esme yönüne dikey doğrultuda oluşan
ay biçimindeki küçük kumsal kütle. 2. Hareketli kumul. Erkek ve kadın adı
olarak kullanılır.
BARKIN: (Tür.) Er. Yolculuk eden, yolcu gezgin.
BARLAS: (Tür.) Er. Kahraman, savaşçı.
BARS: (Tür.) Er. 1. Kaplana benzeyen yırtıcı hayvan. 2. An oğulu. İsim
olarak kullanılmaz. Barsbay: (clMclikü'1Eşref (Öl. 1438). Mısır
Memlukları sultanı. Çerkez hanedanındandır.
BARTU: (Tür.) Er. En eski Türk kağanlarından biri.
BAŞAK: (Tür.) Er. Sağlam, dayanıklı.
BASÎR: (Ar.) Er. 1. Göz. 2. Görme. 3. Allah'ın sıfatlarından, herşeyi
gören ("Abd" takısı almadan kullanılmaz).
BASİRET: (Ar.) Ka. 1. Göz açıklığı, inceden inceye etraflı derin görüş.
2. Ön görüş, seziş.
BASRİ: (Ar.) Er. Basralı, Basra şehrinde oturan. Hasan'ı Basri'ye
izafeten kullanılmıştır.
BASRİYE: (Ar.) Ka. (bkz. Basri).
BAŞAK: (Tür.) Ka. 1. Tahıl tanelerini taşıyan kısım, sünbüle: Buğday
başağı. 2. Hasattan artakalan şey. 3. Okun uç kısmındaki sivri demir.

BAŞAR: (Tür.) Er. Başarılı ol, işi sonuçlandır.
BAŞARMAN: (Tür.) Er. Yaptığı işi başarıyla sonuçlandıran.
BAŞAY: (Tür.). Birinci, ilkay. Erkek ve kadın adı olarak
kullanılır.
BAŞBUĞ: (Tür.) Er. Başkumandan, hükümdar. Eski Türklerde
orduya kumanda eden hükümdar veya komutanlar..
BAŞEĞMEZ: (Tür.) Er. Buyruk altına girmeyen, kişilikli.
BAŞER: (Tür.) Er. (bkz. Başar).
BAŞİR: (Ar.) Er. 1. Müjdeci. 2. Güler yüzlü, mesut, mutlu. (bkz. Bcşir).
BAŞKAYA: (Tür.) Er. Kayaların başı, güçlü, kuvvetli.
BAŞKAYNAK: (Tür.) Er. İlk kaynak. Ana kaynak.
BAŞKUR: (Tür.) Er. Türk çadırlarının çevresindeki kanatlan örten
bölümlerin üst tarafına bağlanan ve 18 cm eni olan kuşak.
BAŞKURT: (Tür.) Er. Ural dağlan bölgesinde yaşayan ve Türklerin
Kıpçak kolundan olan bir boy. Asıl ismi Başkırt'tır. Ural dağlannın güneyinde
yerleşiktirler
BAŞKUT: (Tür.) Er. Kutlu, talihli kimse.
BAŞOK: (Tür.) Er. Önde olan yiğit.
BAŞOL: (Tür.) Er. Başta ol, önder ol.
BAŞÖZ: (Tür.) Er. Önemli soydan gelen.
BAŞSOY: (Tür.) Er. (bkz. Başöz).
BAŞTUGAY: (Tür.) Er. (bkz. Başok).
BAŞTUĞ: (Tür.) Er. (bkz. Başman).
BATIBOY: (Tür.) Er. Türklerin göç sonucu batıya yerleşen oymaklan.
BATIGÜL: (Tür.) Ka. Batı'da açan yetişen gül.
BATIHAN: (Tür.) Er. (bkz. Batı).
BATI: (Tür.) Güneşin battığı yön ve bu yöndeki ülkeler. Erkek ve
kadın adı, birleşik isim yapılarak kullanılır.
BATIR: (Tür.) Er. Yiğit, kahraman, bahadır.
BATIRAY: (Tür.) Er. (bkz. Batır).
BATIRMAN: (Tür.) Er. (bkz. Batır).
BATTAL: (Ar.) Er. 1. Cesur, kahraman. 2. Pek büyük. 3. İşe yaramaz,
hantal. 4. İşsiz. Battal Gazi: Emevilerin VII. yy. Bizans'a
düzenledikleri sefer ve savaşlarda ün salmış komutanı.
BATU: (Tür.) Er. Üstün gelen, gücü yeten, galipBATUĞ: (Tür.) Er. (bkz. Batu).
BATUHAN: (Tür.) Er. Altınordu devletinin kurucusu (12041255).
Cengiz Han'ın torunu.
BATUR: (Tür.) Er. Kahraman, yiğit, cesur, bahadır.
BATURALP: (Tür.) Er. Yiğitler yiğidiBATURAY: (Tür.) Er. (bkz. Batur).
BATURHAN: (Tür.) Er. (bkz. Batur).
BAVER: (Fars.) Er. Tasdik, inanma. Sağlam, pek doğru.
BAY AR: (Tür.) Er. 1. Ulu, yüce saygın, soylu. 2. Ekilmemiş toprak.
BAYAZID: (Ar.) Er. (bkz. Bayezid).
BAYBARS: (Tür.) Er. Bahri Memlüklerin sultanı olup Kıpçak ülkesinde
doğmuştur. Baybars (elMelikü'lZahir Rüknettin). (1223 Şam 1277).
Eyyubi hanedanını ortadan kaldırıp Abbasi halifeliğinin yeniden kurulmasını
sağladı.
BAYBAŞ: (Tür.) Er. Zengin, ileri gelen, saygın.
BAYBEK: (Tür.) Er. (bkz. Baybaş)BAYBORA: (Tür.) Er. FırtınaBAYCAN: (Tür.) Er. (bkz. Baybaş).
BAYCA: (Tür.). Zengin, varlıklı. Erkek ve kadın adı olarak
kullanılır.
BAYDAK: (Tür.) Er. BayrakBAYDAN: (Tür.) Er. Şımarık, gururlu, kendini beğenmişBAYDAR: (Tür.) Er. Kırım yarımadasında Sivastopol şehrinin
güneyinde tartada bir Türk köyü. Güzellik ve bereketiyle ünlüdür.
BAYDIR: (Tür.) Er. Güçlü, kuvvetli.
BAYDU: (Tür.) Er. İlhanlı devleti hükümdarı Hulagunun torunu. 11 ay
İlhanlı devleti hükümdarı oldu.
BAYDUR: (Tür.) Er. Güçlü, kuvvetli, cesur.
BAYDURALP: (Tür.) Er. (bkz. Baydur).
BAYER: (Tür.) Er. Zengin, varlıklı kimse.
BAYEZİT: (Ar.) Er. Çeşitli zamanlarda yaşamış Osmanlı
şehzadelerinin genel adı. Bayezit I. (Bursa 1360Alaşehir 1403).
Yıldırım, Osmanlı padişahı. I. Murat'm Gülçiçek Hatun'dan olma oğlu.
BAYGÜÇ: (Tür.) Er. Zengin ve güçlü kimse.
BAYKAN: (Tür.) Er. (bkz. Baygüç).
BAYINDIR: (Tür.) Er. İmar edilmiş, mamur.
SAYKAL: (Tür.) Er. Yaban kısrağı Orta Asya Türk ülkelerinde yaşarBAYKAM: (Tür.) Er. Hekim, doktor.
BAYKAN: (Tür.) Er. Bay soyundan, zengin. Baykan (XIV. yy.
Kars). Türk halk şairi. Timur'un 1386'da Kars'ı Karakoyunlular'dan alması
üzerine ünlü bir destan yazdı. AnadoluAzerbaycan sahasının en eski aşığıdır.
BAYKARA: (Ar.) Er. 1. Helak olma, mahvolma. 2. Böbürlene böbürlene,
salınarak yürüme. 3. Malı çok olma. Baykara: Timuroğullan şehzadesi.
Timur'un torunu Şeyh Ömer'in oğludur.
BAYKOCA: (Tür.) Er. Varlıklı, saygın.
BAYKURT: (bkz. Baykoca)BAYKUT: (Tür.) Er. Kutlu talihli.
BAYKUTAY: (bkz. Baykut)BAYLAN: (s.) Ka. 1. Nazlı, şımarık. 2.Bayla büyüdü bir dediği iki
edilmedi.
BAYMAN: (Tür.) Er. Varlıklı, saygın.
BAYRAM: (Tür.) Er. 1. Neşe ve sevinç günü. Dini bakımdan hususi değeri
olan ve milletçe kutlamalar yapılan gün veya günler.
BAYRI: (Tür.) Er. Çok eski zamanlarda var olmuş, eskiden beri var
olan.
BAYRU: (Tür.) Er. (bkz. Bayrı).
BAYRUALP: (Tür.) Er. (bkz. Bayru).
BAYRUHAN: (Tür.) Er., (bkz. Bayru).
BAYSAL: (Tür.) Er. Soylu, ünlü kişi.
BAYSAN: (Tür.) Er. Zengin, tanınmış.
BAYSU: (Tür.) Er. (bkz. Baysan).
BAYSUNGUR: (Tür.) Er. Akkoyunlu hükümdarlarından. Gıyase'dDin
Baysungur. Timur'un torunu ve Şahruh Mirzanın oğlu. Büyük bir hattattır ve
resim ve sanatın koruyucusu olarak tanınmıştır.
BAYTAL: (Tür.) Er. 1. Kısrak. 2. Bayır, yokuş.
BAYTEKİN: (Tür.) Er. (bkz. Baytal).
BAYTUGAY: (Tür.) Er. (bkz. Tugay)BAYTÜZE: (Tür.) Er. (bkz. Tüze).
BAYTÜZÜN: (Tür.) Er. (bkz. Tuzun).
BAYÜLKEN: (Tür.) Er. (bkz. Ülgen).
BEDAHŞAN: (Fars.). Amuderya'nın kaynağı olan Perc'in yukarı
mecrasının sol sahilindeki dağlık memleket. Erkek ve kadın adı olarak
kullanılır.
BEDAHŞİ: (Fars.) Ka. (bkz. Bedahşan).
BEDAYİ: (Ar.) Er. Eşi benzeri olmayan güzel, mükemmel, yeni şeyler.
BEDEL: (Ar.). 1. Değer, kıymet. 2. Bir şeyin yerine verilen, yerini tutan
şey, karşılık. Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.
BEDİ: (Ar.) Er. 1. Bir şeyi örneği olmadığı halde meydana getiren. 2.
Yoktan vareden. Allah'ın 99 isminden birisidir. 3. Söz estetiği, halin
muktezasına uyan delilleri açık şekilde belirtme ve sözü güzelleştirme yollarına
ait bilgiler toplamı. 4. Güzel, güzellik. Bedi b. Mansur. Hanefi fıkıh
alimi (Sivas1223). ElBahru'1Muhit adlı bir fıkıh eseri vardır.
BEDİA: (Ar.) Ka. 1. Yüksek estetik değerde, sanat eseri. 2. Beğenilen ve
takdir edilen şey. Eşi az bulunur güzellikte. 3. Ülkü, ideal.
BEDİD: (Fars.) Er. Meşhur, görünür, açık meydanda. (Hüveyda).
BEDİH: (Ar.) Er. Şan ve şerefi büyük olan.

BEDİHE: (Ar.) Ka. 1. Düşünmeden, birden bire söylenen güzel söz. 2.
Başlangıç.
BEDİHİ: (Ar.) Er. Besbelli, açıkapaçık.
BEDİNUR: (Ar.) Ka. (bkz. Bedi).
BEDİR: (Ar.) Er. Dolunay, ondört gecelik ay.
BEDİRAN: (Fars.) Ka. 1. İşleri kötü idare eden. 2. Çapkın kadın.
BEDİRHAN: (Fars) Er. İleri görüşlü, aydın lider.
BEDİÜZZAMAN: (Ar.) Er. 1. Zamanın harikası. 2. Asrın mükemmel insanı.
Daha çok lakab olarak kullanılır. Bediüzzaman Said Nursi: Son
devrin meşhur müslüman alimlerindendir. Hayatının önemli bir kısmı İslami
düşüncelerinden ötürü hapislere girip çıkmakla geçti. Risalei Nur Külliyatı'nı
telif etmiştir.
BEDRAN: (Fars.) Ka. 1. Sert başlı at.2. Daima. 3. Hoş latif, yakışıklı.
BEDREDDİN: (Ar.) Er. 1. Din'in nuru, ışığı. 2. Dinin aydınlığı, dinde
bilgelik. Türk dil kuralına göre "d/t" olarak kullanılır.
BEDREKE: (Fars.) Ka. Yol gösteren, kılavuz.
BEDRİ: (Ar.) Er. 1. İçi altın dolu kese. Bedri Dilşan b. Mehmed b.
Oruç b. Gazi b. Şeban: (XV. yy. il yansı) Türk şairlerinden. Murat II. adına
yazdığı Murat namesi ünlüdür. 2. Ayla ilgili, ayın ondördü gibi güzel.
BEDRİYE: (Ar.) Ka. 1. Ay gibi. Ay kadar güzel. Ay'a ait. 2. Sühreverdiyye
tarikatının altı şubesinden biri.
BEDRULCEMAL: (Ar.) Er. 1. Ay yüzlü. 2. Fatımi devleti vezir ve
serdarlanndandır. 2 defa Şam valisi olmuştur. (10131094).
BEDRUNNİSA: (Ar.) Ka. Dolunay yüzlü kadın.
BEDÜK: (Tür.) Er. Büyük, yüce, gösterişli, önemli.
BEGÜM: (Fars.) Ka. Kadın hükümdar, prenses. Doğu Türk
hükümdarlarının harem ve kızlarına isim olarak verilirdi.
BEHÇET: (Ar.) Er. 1. Sevinç. 2. Güzellik, güleryüzlülük. 3. Şirinlik. Bu
kelime Kur'anı Kerim'in Nemi suresi 60. ayetinde geçmektedir.
BEHİCE: (Ar.) Ka. Şen, güzel, güleryüzlü kadın. (bkz. Behiç).
BEHİÇ: (Ar.) Er. Şen, güzel, güleryüzlü adam. Kur'anı Kerim'de adı
geçen kelimelerdendir. (bkz. Hac, ayet 5).
BEHİRE: (Ar.) Ka. 1. Güzel kadın. Soyusopu temiz kadın. 2. Şişmanlıktan
dolayı nefes darlığı olan.
BEHİŞT: (Fars.) Er. 1. Cennet. 2. Uçmak.
BEHİYE: (Ar.) Ka. Beha'dan güzel.
BEHLÜL: (Ar.) Er. 1. Çok gülen, çok gülücü. 2. Hayır sahibi, çok iyi
adam. 3. Bir İslam sofisi, Behlüli Dana.
Harun erReşid'in kardeşinin adı olup, delice hareketleriyle meşhur olmuştur.
BEHMAN: (Fars.) Er. 1. Filan filanca. 2. Fars takviminde 11. ay'a ve her
ayın 2. gününe delalet eder.
BEHMAR: (Fars.) Er. Çok ziyade, fazla. Erkek ve kadın adı
olarak kullanılır.
BEHMENYAR: (Fars.) Er. İbn Sina mektebine mensup ve Arapça
telifleri olan filozof. (XXI. yy.). İbn Sina'nın kitaplannı şerhetmiştir.
BEHNAN: (Ar.) Er. Güleç, güleryüzlü, iyi huylu ve daima gülen adam.
BEHNANE: (Ar.) Ka. Güleryüzlü, iyi huylu ve daima gülen kadın.
BEHRA: (Fars.) Ka. 1. Onun için ondan dolayı. 2. Bir Arap kabilesi olup
Hunus ovasında yerleşmişlerdir.
BEHRAM: (Fars.) Er. 1. Merih yıldızı. 2. Her ayın 20. gönü. 3. Acem
pehlivanlarından birinin adı. 4. İran hükümdarlarından birkaçının adı ki en
meşhuru yaban eşeği avına pek düşkün olan "Bchram Gûr"dür.
BEHRAMŞAH: (Fars.) Er. 1. (bkz. Bchram). 2. Gazne sultanı. 3. Kirman
Selçukluları hükümdarı.. 4. Eyyubilerin büyük şairi.
BEHREM: (Ar.) Ka. Asfur çiçeği kırmızı gül.
BEHZAD: (Ar.) Er. Ressam, minyatürcü. Türk dil kuralı
açısından "d/t" olarak kullanılır.
BEKATA: (Tür.) Er. İleri gelen, saygın. Soylu, isim yapmış
sülaledea
BEKBARS: (Tür.) Er. (bkz. Bekata).
BEKDEMİR: (Tür.) Er. (bkz. Bekata).
BEKDİL: (Tür.) Er. 1. Doğru sözlü, mert. 2. Gönlü zengin. Baygönüllü.
BEKİL: (Ar.) Er. Yakışıklı, süslü delikanlı, genç.
BEKİR: (Ar.) Er. 1. Sabahlan erken kalkmayı alışkanlık edinen kimse,
bakir. 2. Yeni doğmuş. 3. Öncesi, İsmaili zümresine ait büyük bir Arap kabilesi.
BEKRİYE: (Ar.) Er. 1. Her şeyin evveli, ilk çocuk. 2. Genç ve taze kız.
3. Dişi deve yavrusu.
BEKSAN: (Tür.) Er. 1. Tanınmış, ünlü, saygın. 2. Bey unvanı taşıyan.
BEKTAŞ: (Fars.) Er. 1. Akran. 2. Eş, müsavi. Bektaşi: Hacı
Bektaş Veli tarikatına mensubolan kişi, Horasan'da gelip Anadolu'ya yerleşen
Hacı Bektaş Veli tarafından kurulduğu ileri sürülen tarikata mensup ilk zamanlan
bilinmeyen bu tarikat, sonradan batini bir hüviyet kazanmıştır.
BEKTÖRE: (Tür.) Er. Güçlü, değişmez töreleri olan, törelerine
bağlı.
BEL'AM: (Ar.) Er. 1. Terbiyesiz, aç gözlü, pisboğaz, obur. 2. Hz. Musa
hakkında İsrailoğullannı kandırarak yalan söyleyip dünya menfaatmdan ötürü
gerçeğe sırtını dönen, bilge olmasına rağmen küfrü tercih edip Hz. Musa'ya
beddua etmesiyle tanınmış olan "Bel'am b. Baura" adında İsrail
kabilesinden bir zatın adı. İsim olarak konulmaz.





BELAZURİ:' (Ar.) Er. II. yy. Arap tarihçilerinin en büyüklerinden.
(Ahmet b. Yahya) Belazur usaresi içmiş ve şuurunu kaybederek öldüğü için
kendisine bu ad verilmiştir.
BELEK: (Tür.) Er. 1. Hediye, armağan. 2. Selçukluların Dersim, Gere,
Harput ve Halep emin.
BELEN: (Tür.) 1. Dağ beli, dağın aşılacak yeri, dağlık yer. 2. Akdeniz
bölgesinde İskenderun'da Suriye'nin Kuzeye ulaşan büyük yolun Amanos dağlannı
aştığı geçit üzerinde bulunan kasaba. Erkek ve kadın adı olarak
kullanılır.
BELGE: (Tür.) Er. Bir gerçeğe tanıklık eden şey.
BELGİN: (Tür.) Ka. 1. Alamet, nişan, marka. 2. Tam ve kesin olarak
belirlenmiş, sarih.
BELHİ: (Ur.). Belh şehrine mensup (Afganistan). Erkek ve
kadın adı olarak kullanılır.
BELİĞ: (Ar.) Er. 1. Fasih ve düzgün konuşan. 2. Açık, yeterli, tam.
BELİK: (Tür.) Ka. Saç örgüsü.
BELİN: (Tür.) Ka. Gözlerini açıp baka kalmış şaşkın.
BELKIS: (Ar.) Ka. Müslümanların scba melikesine verdikleri isim.
Güneşe tapan bir kavmin kraliçesi iken Hz. Süleyman'a biat ederek kendisiyle
evlenmiş ve müslüman olmuştur. Kur'an'da ismi lafzcn geçmemiştir. Fakat Hz.
Süleymanla arasında geçen olaylar Nemi suresinde anlatılır. Kur'an'da bahsedilen
kadının o olduğu rivayet edilir.
BENDE: (Fars). 1. Bağlanmış kimse, tutsak. 2. Kul, köle. 3. Yürekten
bağlı. 4. Büyük aşkla seven. Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.
BENDER: (Fars.) Er. Deniz veya büyük nehir üzerindeki liman.
Ticaret limanı.
BENGİ: (Tür.) Er. Sonu olmayan, hep kalacak olan, sonsuz, ebedi.
BENGİALP: (Tür.) Er. (bkz. Bengi).
BENGİSAN: (Tür.) Er. (Bengi)BENGİSOY: (Tür.) Er. (bkz. Bengi).
BENGİSU: (Tür.) Ka. Ebedilik, ölümsüzlük veren su, Abı hayat.
BENGÜ: (Tür.) Ka. Ebedi, sonu olmayan.
BENNA: (Ar.) Ka. Yapı yapan, mimar, kalfa, dülger. :' "
BERA: (Ar.) Er. 1. Fazilet. 2. Seçkin olma vasfı. 3. Olgunluk.
elBera' b. Azib: Ashabdandır. (Küfe691). Bedir gazası dışında bütün
savaşlara katıldı. Rey ve Kazvin'i fethetti. Kufe'de vefat etti.
BERAT: (Ar.). 1. Resmi belge, imtiyaz belgesi. 2. Osmanlıda bir kimseye
verilen nişan, rütbe veya toprak imtiyazını gösterir belge. Erkek ve kadın
adı olarak kullanılır.
BERCA: (Fars.). Yerinde tam doğru ve münasip. Kadın ve erkek
adı olarak kullanılabilir.
BERCESTE: (Fars.) Ka. 1. Seçilmiş, beğenilmiş. 2. Güzel, hoş, latif.
BERCİS: (Ar.) Ka. 1."Müşteri" denilen yıldız, Jüpiter gezegeni. 2. Sütü
çok olan deve.
BERÇİN: (Fars.) Ka. Toplayıcı.
BEREKET: (Ar.) Ka. 1. Bolluk. 2. Meymenet, saadet, mutluluk, Allah
vergisi.
BEREN: (Tür.) Er. Güçlü, kuvvetli, akılb.
BERFİN: (Fars.) Ka. 1. Kardan yapılmış. 2. Tertemiz, kar gibi beyaz.
BERGİN: (Tür.) Er. (bkz. Berkin).
BERGÜZAR: (Fars.) Ka. Hediye, hatıra, andaç.
BERGÜZİN: (Fars.) Ka. Seçkin, beğenilmiş makbul.
BERHUZ: (Fars.) Er. Dağarcık, torba.
BERİ: (Ar.) Er. 1. Salim, kurtulmuş. 2. Temiz, Arınmış.
BERİA: (Ar.) Ka. Olgunluk ve güzelliğiyle akranlarından üstün olan
sevgili.
BERİD: (Ar.) Er. 1. Haberci. 2. Eskiden müslüman devletlerde posta ve
haber alma örgütünün adı.
BERİN: (Fars.) Er. 1. En yüksek, çok yüce. 2. Soylu.
BERİRE: (Ar.) Ka. İnam ve ihsan sahibi. Saliha ve vazifesini yapan
hanım.
BERK: (Tür.) Er. 1. Sağlam, kuvvetli. 2. Katı, sert. Şiddetli. 3. Hızlı.
4. Orman. 3. An, şimşek, yaprak.


BERKA: (Ar.). Kuzey Afrika'da eski bir şehir. Kadın ve erkek adı
olarak kullanılır.
BERKAN: (Ar.) Er. 1. Şakıma, panldama. 2. Kıvırcık tüylü kuzu postu
kürkü.
BERKANT: (Tür.) Er. Güçlü, bozulmaz, yemin.
BERKA Y: (Tür.) Er. (bkz. Berk).
BERKE: (Tür.) Er. 1. Kama. 2. Altınordu hükümdarı. Cengiz Han'ın torunu
ve Cuci'nin 3. oğludur. K
BERKEL: (Tür.) Er. güçlü el.
BERKER: (Tür.) Er. Güçlü, sağlam kişilikli.
BERKİ: (Tür.) Er. Şimşek gibi parlak.
BERKİN: (Tür.) Er. Sağlam güçlü kuvvetli.
BERKKAN: (Tür.) Er. Güçlü soydan gelen.
BERKMAN: (Tür.) Er. Güçlü, sağlam, kişilikli. M'iS
BERKSAN: (Tür.) Er. Güçlü taranan kimse.
BERKSOY: (Tür.) Er. (bkz. Berksan). ;' ;
BERKSU: (Tür.) Er. Soğuk ve keskin su.
BERKÜN: (Tür.) Er. Sağlam, güçlü tanınmış.
BERK YARUK: (Tür.) Er. Selçuklu Sultanı. (Öl. 1104). Melikşah'ın
oğlu.
BERMAL: (Fars.) Ka. Dağ tepesi, doruk. (bkz. Şahika, zirve).
BERNA: (Fars.) Genç delikanlı, yiğit. Kadın ve erkek için
kullanılır.
BERRA: (Ar.). Doğru sözlü, hayır işleyen kimse. Erkek ve
kadın adı olarak kullanılır.
BERRAK: (Ar.) Ka. 1. Duru, saf, bulanık olmayan, nurlu. 2. Şimşek,
parıltı. 3. Kulağa hoş gelen ses.
BERRAKA: (Ar.) Ka. Aydınlık görünüşlü güzel kadın.
BERRAN: (Fars.) Ka. Kesen, kesici, keskin.
BERRİN: (Fars.) Ka. Yüksek yüce.
BERŞAN: (Fars.) Ka. Ümmet. Bir peygamberin din ve kitabını kabul ve
tasdik eden kimse.
BERŞE: (Tür.) Ka. Hep, bütün, çok.
BERTER: (Fars.) Er. Üstün, yüksek nitelikli, değerli.
BERZALİ: (Ar.) Er. Ebu'lKasım b. Muhammed. Arap
tarihçilerindendir.
BERZEN: (Fars.). Yöre, mahalle, yol. Erkek ve kadın adı
olarak kullanılır.
BESALET: (Ar.). Korkusuzluk, yüreklilik. Erkek ve kadın adı
olarak kullanılır.
BESAMET: (Ar.) Ka. Güleryüzlülük, şenlik.
BESİM: (Ar.) Er. Güleryüzlü, güleç adam.
BESİME: (Ar.) Ka. (bkz. Besim).
BESTE: (Fars.) Ka. 1. Kapalı, bağlı, bitiştirilmiş bağlanmış. 2. Müzikte,
şarkının makam ve ahengi.
BEŞUŞ: (Ar.) Ka. 1. Okşadıkça süt veren deve. 2. Araplarca çok meşhur ve
meş'um bir kadın.
BEŞAREDDİN: (Ar.) Er. Dinin müjdesi. Türk dil kuralına göre "d/t"
olarak kullanılır.
BEŞARET: (Ar.) Ka. 1. Müjde, muş


tu, iyi haber. 2. Güler yüzlülük, gülümseme.
BEŞİR: (Ar.) Er. 1. Müjde getiren müjdeci. 2. Güleryüzlü güleç adam.
Kur'ani bir kavramdır. İnsanlara Allah'ın emir ve nimetlerini, cennet vemükafatı haber veren peygamberler ve Kur'ân için kullanılmıştır. BEŞİRE:
(Ar.) Ka. 1. Müjde geüren, müjdeci. 2. Güleryüzlü, güleç hanım
BETİK: (Tür.) Er. Yazılı olan şey, yazılmış yapıt.
BETİM: (Tür.). 1. Bir nesnenin kendine özgü belirtilerini tam ve açık bir
biçimde, söz ya da yazıyla anlatma, tasvir. 2. Herhangi bir şeyin resmi ya da
heykeli.
BETÜL: (Ar.) Ka. 1. Bakire. 2. Erkekten çekinen, erkeklere yaklaşmayan
namuslu kadın. 3. Ay n kök salan fidan. 4. Hz. Meryem'in lakabı. 5. Hz. Muhammed
(s.a.s)'in kızı Hz. Fatıma'nmlakabıBETÜLAY: (bkz. Betül).
BEYAN: (Ar.). 1. Bildirme, söyleme, açıklama. 2. Belagat ilimlerinden
ikincisi. 3. Belli apaçık. Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.
BEY ATİ: (Ar.) Er. 1. Gece uyuma, gece iş görme, geceyi işiyle geçirme.
2. Türk müziğinin en eski makamlarından olup, hala kullanılmakta olan bir
makamdır.
BEYAZ: (Ar.) Ka. 1. Ak, en açık renk. 2. Aydınlık. 3. Deri rengine göre
bir insan ırkı. 4. Yumurta akı. Mahalli yerlerde kadın adı olarak
kullanılmaktadır.
BEYAZIT: (Ar.) Er. Ebû Yezid, Yezid'in babası, kısaltılmıştır.
Arapça'dan Türkçeleşmiş.
BEYBOLAT: (Tür.) Er. Çelik gibi güçlü, saygın kimse.
BEYBARS: (Tür.) Er. (bkz. Baybars).
BEYCAN: (Tür.) Er. (bkz. Beybolat).
BEYDA: (Ar.) Ka. 1. Tehlikeli yer. 2. Sahra, çöl. 3. Mekke ile Medine
arasında düz bir yer.
BEYHAK: (Ar.) Er. Horasan'ın Nişabur eyaletinde bir bölge.
BEYHAKİ: (Ar.) Er. elBeyhaki: Arap müellifi olup muhaddis ve
Şafii fakihlcrindcndir.
BEYHAN: (Tür.) Ka. Hükümdarların üstünü. Seçkin han. Beyhan
Sultan: Mustafa III. kızı.
BEYKAL: (Tür.) Er. (bkz. Beycan)BEYKAN: (Tür.) Er. (bkz. Beycan)BEYREK: (Tür.) Er. 1. Çok nazik, efendi, bey. 2. Hüzünlü.
BEYSAN: (Tür.) Er. (bkz. Beycan)BEYSUN: (Tür.) Ka. Nazik insan.
BEYTİYE: (Ar.) Ka. Eve ait, evle ilgili.
BEYTÖRE: (Tür.) Er. Baş adet, adetleri yerine getiren.
BEYZA: (Ar.) Ka. 1. Daha ak, çok beyaz. 2. Günahtan kaçınmış. Günahla
kirlenmemiş.
BEYZADE: (Tür.) Er. 1. Beyoğlu. 2. Soylu kimse. Farsça'dan birleşik
isim olarak Türkçeleştirilmiştir.
BEYZAVİ: (Ar.) Er. Beyzavi (Abdullah b. Ömer).
İran'da yaşamış Tef


sir ve Kelam alimi. Şafii mezhebindendir. Tefsirin yanında fıkıh usulü, kelam ve
irab hakkında eserler vermiştir.
BEZEN: (Tür.) Ka. Süs, benek, zinet.
BEZMİ ALEM: (Ar.) Ka. Dünya meclisi, sohbet toplantısı. Bezmi
Alem Sultan. Sultan Abdülmecid'in annesi.
BİCAN: (Fars.) Er. 1. Cansız, ruhsuz. 2. Canını esirgemeyen, şehit.
BİDAYET: (Ar.) Ka. Başlama, başlangıç.
BİDİL: (Tür.) Er. Hindistan'da yerleşmiş Farsça yazan büyük Türk
şairi.
BİGE: (Tür.) Ka. Evlenmemiş, çocuğu olmamış.
BİHRUZ: (Fars.) Ka. İyi gün, güzel gün anlamında. Bihruze Hatun:
Şah İsmail'in zevcesi. Çaldıran'da yenilip her şeyini bırakan Şah İsmail'in
zevcesi.
BİHTER: (Fars.) Ka. Pek iyi, daha iyi.
BİHTERİN: (Fars.) Ka. En iyi, pek iyi.
BİKE: (Tür.). Benzersiz, eşsiz. Erkek ve kadın adı olarak
kullanılır.
BİLAD: (Ar.) Er. Şehirler bölge, eyalet, memleket isimlerini ifade
için terkiplerde kullanılır.
BİLAL: (Ar.) Er. Su gibi ıslatan, ıslatış, ıslaklık. Bilal b.
Raba: İslamın ilk müezzini, Habeş asıllı olup İslamı köle olarak ilk kabul
edenlerden birisidir.
BİLAN: (Tür.) Er. Süslü ve işlemelikılıç kemeri.
BİLAY: (Tür.). Ay gibi asil ol. Erkek ve kadın adı olarak
kullanılır.
BİLDAR: (Fars.) Er. 1. Bel, belleyen, yer kıran, kürek çeken. 2. İstihkam
neferi.
BİLEK: (Tür.) Er. Güç, kuvvet.
BİLEN: (Tür.) Er. Bilgili, görgülü, anlayışlı. Erkek ve kadın
adı olarak kullanılır.
BİLGE: (Tür.). Bilgili, iyi geniş, derin, bilgi sahibi kimse.
Kadın ve erkek adı olarak kullanılır.
BİLGEALP: (bkz. Bilge).
BİLGEHAN: (Tür.) Er. Göktürk hakanı (683734). Babası Kuüuğ İlteriş
Han'dır.
BİLGE HATUN: (Tür.) Ka. KuÜuk Han'ın annesi. Türk hükümdarı (VIII.


yy).
BİLGEKAĞAN: (Tür.) Er. (bkz. Bilge). Bilge Kağan (683734). Göktürk
hakanı. İkinci Göktürk hanedanlığının kurucusu.
BİLGEKAN: (Tür.) Er. Bilgin soydan gelen.
BİLGEN: (Tür.) Ka. (bkz. Bilge)BİLGER: (Tür.) Er. Akıllı, bilgili, bilge, bilgin.
BİLGİN: (Tür.). Bilgili kişi (alim, karşılığı olarak da
kullanılmaktadır). Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.
BİLGİNUR: (t.f.i.) Ka. Bilginin ışığı, bilginin aydınlığı.
BİLGİSER: (t.f.i.) Ka. (bkz. Bilginer).
BİLGİYE: (Tür.) Ka. Bilgin hanım. Yanlış yapılmış isimlerdendirBİLGÜN: (Tür.) Ka. (bkz. Bilgin).
BİLKAN: (Tür.) Er. Bilgili.
BİLLUR: (Ar.) Ka. 1. Bazı cisimlerin tabi olarak aldıkları geometrik
şekil. 2. Duru, berrak, kesme cam, kristal. 3. Necef taşı. (Meç.) Temiz, pınl
pırıl insan.
BİLMEN: (Tür.) Er. Bilen, anlayan, bilgili.
BİLSEN: (Tür.) Ka. Kendini bilBİLTAY: (Tür.) Er. (bkz. Bilmen)BİNALI: (Ar.) Er. Ali'nin oğlu.
BİNALP: (Tür.) Er. Yiğitler.
BİNAY: (Tür.) Ka. Bin tane ay, çok kuvvetli ışık.
BİNHAN: (Tür.) Ka. Hanların hanıBİNKAN: (Tür.) Er. Soylu kanlar.
BİNNAZ: (Tür.) Ka. 1. Nazlı. 2. Cilveli. 3. Allah'a yalvaran.
BİNNUR : (Tür.) Ka. 1. Nurla özdeşleşmiş. 2. Bin tane nur.
BİNTUĞ: (Tür.) Er. (bkz. Binkan).
BİRANT: (Tür.) Er. 1. Özel, tek yemin. 2. Özelliği olan yemin.
BİRAT: (Tür.) Er. 1. Asil, soylu, bir aileye mensup. 2. İlk erkek çocuğa
verilen isim.
BİRAY: (Tür.) Ka. Ay gibi tek, eşsiz.
BİRCAN: (Tür.) Er. Tek, eşsiz. Erkek ve kadın adı olarak
kullanılır.
BİRCE: (Tür.) Ka. Tek, eşsiz, biricik.
BİRCİS: (Ar.) Ka. Gezegen, Jüpiter, müşteri yıldızı, bercis.
BİRDAL: (Tür.) Er. Bir tane, tek dal.
BİRGE: (Tür.) Er. 1. Kamçı. 2. Birlikte, beraber.
BİRGİ: (Tür.) Ka. Baü Anadolu'da İzmir ilinin Ödemiş ilçesinin
merkezi, Bozdağ eteklerinde kurulmuştur.
BİRGİT: (Tür.) Er. Birleşik, birleşmiş, birlik almış.
BİRGİVİ: (Tür.) Er. Birgivi: Büyük din ve dil alimi (d.
1522) İmam Birgivi lakabıyla şöhret olmuş, vasiyetnamesi ve ilmihali o dönem
halkının ihtiyacını karşılamıştır.
BİRGÜL: (Tür.) Ka. Bir tane, tek


gül. Kıymetli gül.
BİRHAN: (Tür.) Er. Tek yönetici.
BİRİM: (Fars.) Ka. Bir tanem, biriciğimBİRKAN: (Tür.) Er. Soylu.
BİRKE: (Ar.). 1. Büyük havuz. 2. Gölcük. 3. Göğüs. Erkek ve kadın
adı olarak kullanılır.
BİRMA: (Hint.). Çin Hindi'nde bir yer. Birmanya diye de tanınır.
Birmanya müslümanları ülkelerinin % 30'una ulaşmışlardır. Erkek ve kadın
adı olarak kullanılır.
BİRMEN: (Tür.) Er. Tek olan, benzeri olmayan kimse.
BİROL: (Tür.) Er. Tek ad, bir ol.
BİRSEN: (Tür.) Ka. Sadece sen, tek sen.
BİRSEV: (Tür.) Ka. Tek sevgili. BİRSİN: (Ar.) Ka. YoncaBİRTAN: (Tür.) Er. Bir tane, tek.
BİRUN: (Fars.) Er. 1. Dışarı. 2. Dış harici. 3. Osmanlı Devleti'nde saray
dışında vazifeli memurlar. ;
BİRÛNÎ: (Fars.) Er. Reyhan Muhammed b. Ahmed elBiruni: Büyük
İslam bilgini (973Gazne 1048). İbn Sina'dan ders altı. Hindistan'a gitti.
Sanskritçe öğrendi. Pozitif ilimlerin hepsiyle ilgilendi ve bu konuda birçok
kitap yazdı.
BİSTAMİ: (Fars.) Er. (bkz. Bistem). Bayezid Bistami:
Ünlü mutasavvıf, hayatı hakkında çok az şey bilinmektedir.
BİSTEM: (Fars.) Er. Horasan eyaletinde ElBürz eteklerinde bir
şehir. Hüsrev 2. Pervizin dayısı Bistam tarafından kurulduğu için bu ismi
almıştır. Elmaslanyla ünlüdür.
BİŞAR: (Fars.) Er. 1. Esir tutsak. 2. Altın, gümüş kakmalı işlemeler. 3.
Saçılan şey, saç. 4. Güçsüz, dermansız.
BİŞR: (Ar.) Er. Güler yüzlü kişi, güleç, sevimli. Bişr b. Bera':
Sahabedendir. Babası Bera' b. Marun Akabe beyatma katılanlardandı. Bişr, iyi bir
savaşçı ve okçuydu. Yahudi bir kadının verdiği zehirli eti yiyince zehirlenerek
şehid oldu.
BİTENGÜL: (Tür.) Ka. Güllerin bitmesi.
BOĞAÇ: (Tür.) Er. Küçük yaşta boğa öldürdüğü için kendisine bu ad
verilen, Dede Korkut hikayelerindeki bir kahraman. Dirse Han'ın oğlu.
BOĞAÇHAN: (bkz. Boğaç).
BOĞATAŞ: (Tür.) Er. Ünlü Türk beylerinden biri.
BOLGAN: (Tür.) Er. Eski Türk adlanndan.
BOLHAN: (Tür.) Er. (bkz. Bolgan).
BORA: (İtal.) Er. Araziden çıkan şiddetli rüzgar.
BORAN: (Tür.) Er. Rüzgar, şimşek, gökgürültiisü, sağanak yağmurun
birlikte olduğu iklim hadisesi. Boran Hatun: Emevi halifesi Me'mun'un
zevcesi.
BORANALP: (bkz. Boran).
BORATAY: (bkz. Boran).
BOYLA BAĞA TARKAN: (Tür.) Er. Anlamı iyice bilinmemekle birlikte.
Orhun yazıtlarında vezir Tonyukuk'a verilen unvan olarak geçer.
BOYLA KUTLUG YARGAN: (Tür.) Er. Eski Türklerde birleşik rütbe
unvanı. Suci yazıtında Kırgız kabilesinden Yaplakar Kan Ata'nın unvanı olarak
geçer.
BOYLAN: (Tür.) Er. Kibirli, mağrur.
BOYRAZ: (Tür.) Er. Kuzey rüzgarı.
BOYSAN: (Tür.) Er. Uzun boylu, yakışıklı delikanlı.
BOYSEL: (Tür.). Uzun boylu. Erkek ve kadın adı olarak
kullanılır.
BOZAN: (Tür.) Er. Büyük Selçuklu Emiri. Selçuklu Sultanı Melikşah'a
büyük yardımları dokundu. Kazanılan birçok zaferde etkin rol oynadı.
BOZBEY: (Tür.) Er. Kır beyi, gri. BOZBORA: (Tür.) Er.
Fırtına.
BOZDOĞAN: (Tür.) Er. Bir şahin türü.
BOZER: (Tür.) Er. Beyaz tenli.
BOZKAYA: (Tür.) Er. (bkz. Bozer).
BOZKURT: (Tür.) Er. Göktürk efsanelerinde yer alan kutsal hayvan. BOZUN: (Tür.) Er. 1. Büyük Selçuklu emirinin adı. 2. Sürülmemiş tarla.
BOZYEL: (Tür.) Er. Yağmur getiren lodos rüzgarı.
BOZ YİĞİT: (Tür.) Er. (bkz. Bozer).
BÖKE: (Tür.) Er. 1. Kahraman, güçlü kimse. 2. Önder, başkan, reis. 3.
Kabadayı, cesur efe. 4. Güreşçi, pehlivan.
BÖRÇETİN: (Tür.) Er. Eski tarihçilere göre Türkleri Ergenekon'dan
kurtaran demircinin adı.
BÖRİTİGİN: (Tür.) Er. Karahanlı hükümdarı. Maveraünnehir'e hakim
oldu. Bastırdığı paralarda İbrahim b. Nasr adıyla anılır (XI. yy.).
BUDAK: (Tür.) Er. 1. Ağacın dal olacak sürgünü. 2. Dal. 3. Dalın gövde
içindeki sert bölümü.
BUDUN: (Tür.) Er. Halk, kavim, ahali.
BUDUNALP: (bkz. Budun).
BUĞRA: (Fars.) Er. 1. Büyük erkek deve, iki hörgüçlü deve. 2. Turna kuşu,
turna sürüsünün önünde uçan turna horozu. 3. Harizm hükümdarlarından birinin
lakabı.
BUĞRAHAN: (f.t.i.) Er. 1. X. yy.'ın başlannda Orta Asya'daki yağma
boyundan, çıkan ve ilk İslam devletinin Türk hükümdarlarının birçoğuna verilen
unvan. 2. İliğ ve Karahanlı sülalesinden birçok hükümdarların ünvanıdır.
Tank Buğra, Saltuk Buğra.
BUHAYRA: (Ar.) Ka. 1. Küçük deniz. 2. Mısır'm kuzeybatısında bir şehir.
BUHRİ: (Ar.) Er. 1. Tütsüye ait. 2. Denize ait.
BÜHTAN: (Ar.). Yalan, iftira. İsim olarak kullanılmaz.
BUKA: (Ar.). 1. Ülke, yer. 2. Büyük bina. 3. Ben, benek.
Erkek ve kadın adı olarak kullanılır. Buka Han: Altınordu devletinin
Bayagut boyundan Nogay Yarguçi adlı prensin oğlu.
BUKET: (Fars.) Ka. Çiçek demeti.
BUKLE: (Fars.) Ka. Kıvrılmış, küçük lüle şeklinde saç.
BULAK: (Tür.) Er. Kaynak, pınar, çeşme.
BULGAR: (Tür.) Er. Olgun, bilgili, görgülü, hoşgörülü kimse.
BULUT: (Tür.). Su buharlarının yoğunlaşmasıyla meydana gelen ve
gökyüzünde mahiyetine göre farklı yükseklikte bulunan hava kütlesi. Erkek
ve kadın adı olarak kullanılır.
BUMİN: (Tür.) Er. Göktürk devletinin kurucusu (Öl. 552). Avarlarla
arası açılınca, savaşarak onları çökertti ve merkezi Ötüken olmak üzere Göktürk
devletini kurdu (552). Aynı yıl öldü.
BUMİNHAN: (Tür.) Er. (bkz. Bumin).
BURAK: (Ar.) Er. BerkYıldırımdan türetilmiştir. Hz.
Muhammedin Mirac'daki bineği. Kur'an'da böyle bir isim geçmemekle beraber, İslam
kay


naklarında böyle bir binitin olduğuna dair rivayetler vardır. Burak Reis:
(Öl. 1499). Osmanlı denizcilerinden.
BURCU: (Tür.) Ka. Güzel koku.
BURÇ: (Ar.) Er. 1. Süryanice Burgus kelimesinin Arapçalaştınlmış hali. 2.
Kalenin köşelerine yapılan daha yüksek ve daha kalın çıkıntı kule. 3.
Yuvarlak bina. 4. Güneşin ayrıldığı oniki kısımdan herbiri. 5. Tek hisar. ,
BURÇAK: (Tür.). Baklagillerden, taneleri yemiş olarak kullanılan
bir bitki. Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.
BURÇHAN: (Tür.) Er. (bkz. Burç)BURÇİN: (Tür.) Ka. Dişi geyikBURHAN: (Ar.) Er. 1. Delil hüccet. 2. Hakkı batıldan, doğruyu yanlıştan
ayıran delil. 3. İlahi aydınlık.
BURHANEDDİN: (Ar.) Er. Dinin delili. Burhaneddin Mahmud b.
Taceddin elBuhari (Öl. 1149). Hanefi fıkıh alimi. Önemli yapıtı. elMuhit
elBuhari'dir. Türk dil kuralı açısından "d/t" olarak kullanılır.
BURKAN: (Tür.). Uygur Türklerinin Budaya verdikleri ad. İsim
olarak kullanılmaz.
BURKHAN: (Tür.). Put, heykel, Buda heykeli. İsim olarak
kullanılması yanlıştır.
BUSE: (Fars.) Ka. Öpüşmek, öpmek. İslâmî ahlâka aykırı olduğu
için isim olarak kullanılmaz.
BUYAN: (Tür.). 1. Mutluluk, uğur, talih. 2. İyi biliş, sevab. Erkek
ve kadın adı olarak kullanılır.
BUYRUK: (Tür.) Er. 1. Belirli bir davranışta bulunmaya zorlayıcı güç. 2.Egemen. 3. Emir. 4. Kendi başına hareket eden. BUYRUKALP: (bkz.
Buyruk).
BÜKLÜM: (Tür.) Ka. Bükülmüş kıvrılmış şeylerin oluşturduğu halka.
BÜLBÜL: (Ar.) Ka. 1. Sesinin güzelliğiyle ünlü ötücü kuş. 2. Sesi çok
güzel olan kimse. Bülbül Hatun: Bayezid H.'in eşi. (Öl. Bursa 1515).
Şehzade Ahmed'in annesi.
BÜLENT: (Fars.) Er. Yüce yüksek, ala, ulu,
BÜNYAMİN: (Ar.) Er. Yakub peygamberin en küçük oğlu.
BÜRDE: (Ar.) Ka. 1. Hırka, Arapların gece üzerlerine örttükleri, gündüz
giyindikleri elbise. 2. Ka'b b. Züheyrin yazdığı kaside. Peygamberimiz Hz.
Muhammed (s.a.s) tarafından beğenilmiş ve Peygamberimiz hırkasını çıkararak
şaire giydirmiştir. Bu yüzden bu kaside "Kasidei bürde" olarak tanınır.
BÜRGE: (Tür.). Bir yerde duramayan canlı, taşkın kimse. Erkek
ve kadın adı olarak kullanılır.
BURKAN: (Ar.) Er. Yanardağ, volkan.
BÜRKE: (Ar.) Ka. 1. Martı. 2. Havuz, gölcük.
BÜŞRA: (Ar.) Ka. Müjde, sevinçli haber.
BÜTE: (Tür.) Ka. Fidan.
BÜTEYRA: (Ar.) Ka. 1. Güneş. 2. Sabah.